Okuma Süresi: 3 dk.
Proje kimliğimin bir parçası olduğundan beri birçok arkadaşımdan duyduğum bir cümledir: “Proje yazmak istiyorum. Bana da gösterir misin?”
Proje yazarlığını öğrenme konusunda isteklerle karşılaştığımda “Demek ki proje kültürüne az çok katkı sağlayabilmişim.” diyerek mutlu oluyorum. İlk zamanlar bu şekilde gelen taleplere hemen olumlu dönüş yapıyor ve proje yazarlığı eğitimine hemen başlıyordum. Artık biraz naz yapıyorum 🙂 Çünkü proje yazarı olmak isteyen dostlarımın isteklerinin kalıcılığını merak ediyorum.
Proje yazarı olmak isteyenler için bir yol haritası önermek istiyorum:
1– “Proje yazarında bulunması önerilen özelliklerin ne kadarına sahibim?” sorusuna yanıt bularak başlamak lazım. (Bu özelliklerden yedisine odaklandığım yazıma buradan ulaşabilirsiniz.) Bu özelliklerin hepsine birden sahip olmak harika olurdu. Ancak öğrenme isteği olduğu sürece proje yazarı olmak için beklemeye gerek görmüyorum. Bir an önce başlamak ve yılmadan devam etmek lazım. Proje yazarlığı deneyimleyerek daha kalıcı öğreniliyor.
2– Sorgulama davranışlarımızı geliştirerek yolumuza devam edeceğiz. Proje yazarı, hayatı güzelleştirir. Bir soruna odaklanır ve o sorunu gücü nispetinde çözmeye çalışır. Neden sorusu; nefes sayısıyla yarışır. Araştırma tutkusu olmayan bir kişi proje yazarlığında çok fazla ilerleyemez.
3– Ayrıntılara odaklanmalı ve sabırlı olmalıyız. Yazarken, özgür ve özgün olmalıyız. Bir sorunla karşılaştığımızda beynimiz hızlı bir şekilde çözüm önermeye başlar. Bu durumda dikkatli olmalıyız. Çoğunlukla ilk akla gelen fikir bizi çözüme ulaştırmaz. Bu tuzağa düşen bazı proje yazarlarının (?) ç(alıntı) proje metinleri; hakemlik yaptığım programlarda değerlendirmelerimden geçememişti. Kopyala-yapıştır kurnazlığı ile yola çıkanlar, kötü şöhretlerinin hızına yetişemediler.
4– Matematik mantığını her aşamada ilke olarak uygulamalıyız. Matematik; verilenlerden istenenlere ulaşmak için yollar sunar. O nedenle şu sorulara doğru cevaplar bularak başlamak gerekir: Elimizde ne var? Bize verilenler neler? Program rehberlerini ve çağrı metinlerini satır satır okumalıyız. Mevcut durumdan yola çıktığımızda ve proje mantığından sapmadığımızda istenen hedeflere matematik doğruluğunda ulaşacağız.
5– Yazılı iletişim tekniklerini kullanarak projeleri destekleyen kişi ve kuruluşlarla aynı dili konuşmalıyız. Program tasarlarken ortaya konulan hedeflere kendi yetkinliklerimizle katkı sunmaya çalışmalıyız. Kötü niyetli proje hedeflerinin cazibesinden uzak durmalıyız. “Projeler sayesinde Avrupa’da gezmediğim ülke kalmadı.” veya “Projeden aldığımız bilgisayarla çocuğum hiç donmadan oyunlar oynuyor.” gibi cümleleri kuranların proje yazarlığına güvenmeyin. Bu arkadaşları üçüncü sıçrayışlarını henüz yapmamış çekirgelere benzetiyorum. Sokak çocuklarının sorunlarına çözüm bekleyen bir programa sunulmuş bir projede kendi menfaatlerine yönelik faaliyet ve bütçe tasarlamış olanlara maalesef şahit oldum. Elbette o projede desteklenecek puanı alamadı.
6– Başvuru formlarını, değerlendirme ölçütlerini ve eklerini incelemeden proje yazmaya başlamamalıyız. Başvuru formlarında cevaplanması istenen sorular vardır. Bu soruların tamamını görmeden yazmaya başlamak bizleri tekrara düşürür. Bütüncül bir yaklaşımla yazılmayan projeler, değerlendirme aşamasında hakemlerin algılamasını zorlayacaktır. Önce program hedefleri ile uyumlu olarak projemizi tasarlamalı ve hayalimizde uyguladığımız bu projenin aşamalarını sorulara uygun olarak istenen formlara yansıtmalıyız.
7– Proje yazarlığı tek seferlik bir macera değildir. İlk projenizi yazarken bir ustanın yanında çırak olarak başlamak en sağlıklı yoldur. Diğer projelerde; önceki projelerimizden dersler çıkararak tecrübeler rehberliğinde kalitemizi artıracağız. Bunun için proje yazarı olmak isteyen arkadaşlarımızın eleştirilere ve öğrenmeye açık olması çok önemlidir. Hataları ile yüzleşemeyen ve öğrenmek için kendinden daha tecrübeli proje yazarlarına danışmaktan kaçınan arkadaşlar bu yolda ilerleyemezler.
Proje yazma konusundaki tecrübelerimi paylaşmak için isteğim devam ediyor. Proje kültürünün yaygınlaşması için elimden geleni yapmaya gayret ediyorum. Bu yazımın da proje yazarlığı yolunda ilerlemek isteyenlere ışık tutmasını umuyorum.