1965 yılında ortalama 32 yıl olan işletme yaşam süresinin; 2020 yılında 21 yıla gerilediği görülüyor (1). “Hızlı yaşa; genç öl!” sözünü doğrulayan bir veri… Bu veri, iş dünyasının çok hızlı değiştiğini ve KOBİ’lerin ayakta kalmak için daha çevik olmaları gerektiğini gösteriyor.
Teknolojinin gelişmesi ve tüketim alışkanlıklarının değişmesi, işletmeleri de yeni stratejiler geliştirmeye zorluyor. Artık her şey daha hızlı ve daha dijital hale geliyor. KOBİ’ler de bu değişime ayak uydurmak ve rakiplerinden önde kalmak için yenilikçi çözümler üretmek zorunda kalıyorlar.
Mobil iletişim araçlarının sayısının artması ile birlikte artık günün yaklaşık 7 saatini ekranlara bakarak geçiriyoruz (2). Biz gözümüzü ekranlara çevirdikçe; işletmeler de o ekranlarda olmak için stratejilerini tazelemek durumundalar.
Önceden yazıcılardan çıktı alarak dosyaladığımız birçok işlem artık yazılım çözümleriyle kağıt tüketmeden gerçekleştirilebiliyor. IOS ve Android uygulama pazarındaki toplam uygulama sayısının yaklaşık 5 milyon olduğunu görüyoruz (2). Bu sayı yeni uygulama mağazalarının da pazara girmesiyle hızla artmaya devam ediyor.
Takip etmekte zorlandığımız bu dönüşüm hızında savrulmak da var; rüzgarını yelkenlerimize doldurup hedefe daha hızlı ulaşmak da var. Az zamanda çok iş yapmanın önemini artık daha fazla hissediyoruz…
Kaliteden ödün vermeden, ihtiyaçları en doğru şekilde karşılamak ve kaynakları gelecek nesillerimizi düşünerek kullanmak için sorumluluklarımız daha da artıyor.
Nereden başlayacağız?
Her disiplinin kendi cephesinden çözüm önerileri olacaktır. Yönetim disiplini özelinde; özellikle küçük ve orta ölçekli organizasyonlarda (işletmeler, belediyeler, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları vb.) Proje Yönetim Birimlerinin oluşturulması ve proje kültürünün yaygınlaştırılmasını öneriyorum.
Birbirinden bağımsız hareket eden birimlerin; kendi alanlarında çok iyi olsalar da ortak hedefe koşamadıkları için etkili ve verimli olamadıklarını görüyoruz. İşletmelerin, stratejik yatırımlarını ve gelecek konumlandırmasını proje mantığıyla oluşturması bu açıdan da artık bir gereklilik halini aldı. Bu ihtiyacı önceden fark eden ve ağırlıklı olarak çok uluslu yönetim yapısına sahip büyük ölçekli işletmelerde Proje Yönetim Ofisleri (PMO) kurulmuştur.
PMO’ların ağırlıklı olarak büyük ya da yabancı sermayeli işletmelerde kurulduğunu görüyoruz. Çalışan performansı ve işletme hedefleri açısından bakıldığında ülkemizde proje yönetim birimlerinin çok az olduğunu görüyoruz.
Ülkemizdeki toplam girişim sayısının %99,7’sini oluşturan KOBİ’ler; özel sektör istihdamının % 70,6 sını oluşturmaktadır (4). Proje kültürüne daha çok ihtiyacı olan KOBİ’ler için proje yönetim birimleri, çok acil bir ihtiyaç durumundadır.
Üzülerek belirtmek isterim ki; küçük ve orta ölçekli işletme yöneticileri; proje yönetim birimlerini “gereksiz” veya “erken bir strateji” olarak görme eğilimindeler. Ancak; marka değeri yüksek ve nitelikli çalışanlara sahip büyük işletmelerin oyununun kurallarını belirlediği sektörlerinde “doğru hamle” yapmak için geç kalmamak gerekiyor.
KOBİ’ler büyük işletmelere göre daha hızlı, çevik ve esnek olmak zorunda. Daha az çalışanla daha çok işi birlikte götürmeye çalışıyorlar. Tam da bu noktada “proje yönetim birimi” kurmaya ihtiyaçları var. Marka değerlerini artırabilmek ve büyük oyuncuların arasından kendilerini gösterebilmek için proje kültürünü; işletme kültürünün vazgeçilmez bir unsuru olarak konumlandırmaları için geç kalınan her gün kayıp hanesine yazılmaya devam ediyor.
Yazının devamında “Proje Yönetim Birimleri Gerekli Mi?” ve “Proje Yönetim Birimleri Nasıl Kurulur?” sorularına yanıt vermeye çalışacağız.
1- https://www.statista.com/statistics/1259275/average-company-lifespan/
2- https://www.statista.com/statistics/1291409/daily-internet-usage-in-turkey-by-device/
3- https://42matters.com/google-play-statistics-and-trends#available-apps-count
4- https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Kucuk-ve-Orta-Buyuklukteki-Girisim-Istatistikleri-2022-49438