Devlet destekli proje başvuru formlarına bakıldığında işletmelerden oldukça ayrıntılı bilgiler istendiği görülür. Bunun temel nedeni basittir: Projelerin somut ve ölçülebilir verilere dayanması beklenir.

Eğer işletmenin elinde düzenli tutulmuş bir veri tabanı yoksa proje metinleri çoğu zaman genel ifadelerden ibaret kalır. Bu durumda değerlendiriciler, proje gerekçelerini ve hedeflerini ölçümleyemedikleri için başvurular düşük puanla sonuçlanabilir.

Oysa destek programlarında makine desteği, prim desteği ya da faiz desteği kadar önemli bir konu daha vardır: işletme verilerinin oluşması ve analiz edilmesi.

Örneğin bir modernizasyon projesi hazırladığınızı düşünelim. Mevcut üretim miktarınız nedir? Enerji tüketiminiz ne kadar? Fire oranlarınız hangi seviyede?

Eğer bu veriler hazır değilse hedefleri nasıl belirleyeceksiniz?

“İyi olacak”, “çok güzel olacak”, “verimlilik artacak” gibi öznel cümlelerle değerlendiricileri ikna etmek pek gerçekçi değildir. Çünkü proje değerlendirmesi iyi niyet üzerinden değil, ölçülebilir göstergeler üzerinden yapılır.

Bu durum aslında ilkokuldan bildiğimiz bir problem gibidir. B şehrine gitmek istenen bir soruda bile önce A şehri gösterilir. Yani başlangıç noktası net olarak ortaya konur. Nereden başladığımızı bilmeden nereye varacağımızı hesaplamak mümkün değildir.

İşletmemi büyütmek istiyorum diyen girişimcilere de aslında önce şu sorular sorulmalıdır:

• İşletmen şu anda ne kadar büyük?
  
• Hangi ölçekte üretim yapıyorsun?
  
• Kaç makinen var?
  
• Kaç çalışanla faaliyet gösteriyorsun?
  
• Hangi pazarlara satış yapıyorsun?
  

Destek süreçleri bir bakıma bir iletişim sürecidir. Destek veren kurumlar önce “Nasılsın?” diye sorar.

Ama bu soruya verilen cevap kısa ve genel olamaz.

“İyiyim işte.”

Bu cevap proje dilinde bir şey ifade etmez.

Bunun yerine şöyle konuşmak gerekir:

• “Şu anda 12 makine ile üretim yapıyorum.”
  
• “35 çalışanım var.”
  
• “Yıllık üretim kapasitem 18.000 adet.”
  
• “3 ülkeye yıllık 1,2 milyon dolar ihracat yapıyorum.”
  

“Uluslararası ticaretle uğraşıyorum” demek güçlü bir ifade değildir.
Ama “3 ülkeye ihracat yapıyorum” demek güçlü bir veridir.

Projeler fikirle değil, veriyle konuşur.

Bu nedenle destek programlarına başvurmadan önce işletmelerin kendilerine sorması gereken ilk soru şudur:

“Benim işletmem hakkında gerçekten ne kadar veri var?”Çünkü çoğu zaman başarısız olan projeler kötü fikirlerden değil, eksik verilerden dolayı elenir.